Veelgestelde vragen (FAQ)
Wat is de bedoeling van de RashondenWijzer?
De RashondenWijzer informeert kopers over de kans op erfelijke aandoeningen bij rashonden. Bezitters van rashonden kunnen op de RashondenWijzer nagaan of de klachten die hun hond heeft misschien worden veroorzaakt door een erfelijke aandoening: een ras gerelateerde aandoening die erfelijk bepaald is. Verder wil de RashondenWijzer laten zien dat de problemen bij rashonden veel ernstiger zijn dan velen denken. Door alle (media)aandacht hopen wij dat de overheid, de Raad van Beheer voor de Kynologie en de rashondenverenigingen nu eindelijk echte maatregelen nemen.
Zijn er nog wel gezonde rashonden?
De conclusie van het onderzoek van Dier&Recht luidt dat maar heel weinig hondenrassen nog ‘echt’ gezond zijn. De meeste rashonden worden namelijk doorgefokt op uiterlijke kenmerken; inteelt en erfelijke aandoeningen zijn het gevolg. De hondenrassen die het beste scoren in de RashondenWijzer zijn vaak die hondenrassen die het minst onderzocht zijn. Anders gezegd: bij meer onderzoek zouden mogelijk meer erfelijke aandoeningen ontdekt kunnen worden waardoor ook deze honden slecht kunnen scoren.
Er zijn echter wel rashondenfokkers die een gerichter fokbeleid voeren en hierbij rekening houden met (enkele) erfelijke aandoeningen. De kans op erfelijke aandoeningen zal bij deze rashonden lager kunnen zijn dan vermeld op de RashondenWijzer. Laat u daarom altijd uitgebreid voorlichten door de fokker. Verifieer daarbij of de ouderdieren getest zijn op de meest voorkomende erfelijke aandoeningen en vraag naar de resultaten. Wanneer fokkers u deze gegevens niet kunnen of willen tonen ga dan op zoek naar een andere fokker!
Wat adviseert Stichting Dier&Recht?
Advies Stichting Dier&Recht
Een echte dierenliefhebber haalt een hond uit het asiel. Er zitten rond de 22.000 honden in het asiel die op zoek zijn naar een baasje.
Mocht u toch een hond uit een nestje willen aanschaffen, dan adviseert Dier&Recht u te kiezen voor een bastaard of kruising (de zogenaamde mengelmoesjes). Een rashond, ook al heeft deze een stamboom of gezondheidsverklaring, heeft vaak een veel grotere kans op erfelijke aandoeningen dan een bastaard of kruising. Rashonden kosten bovendien veel meer geld en de dierenartskosten lopen vaak hoog op.
Ook bij ‘rashonden’ zonder stamboom (de zogenaamde look a likes) komen vaak dezelfde erfelijke aandoeningen voor als bij rashonden met stamboom.
Mocht u toch een rashond of ‘look a like’ willen aanschaffen is het belangrijk dat u met behulp van de RashondenWijzer kijkt welke erfelijke aandoeningen bij de hond van uw keuze voorkomen. Leg uw bevindingen voor bij de fokker of betreffende rasvereniging. Verifieer of de ouderdieren getest zijn op erfelijke aandoeningen en vraag naar de resultaten. Er zijn enkele rasverenigingen die uitgebreid testen op afwijkingen maar er zijn er ook velen die dit niet doen! Laat u dus uitgebreid voorlichten en kies voor de meest diervriendelijke fokker. Gedegen vooronderzoek voorkomt veel problemen!
Malafide hondenhandel en broodfok
Of u nu kiest voor een bastaard, kruising, of hond mét of zonder stamboom, uw keuze dient weloverwogen te zijn! Naast erfelijke aandoeningen dient u ook alert te zijn op o.a. malafide hondenhandel. Malafide hondenfokkers fokken uitsluitend uit winstbejag. De omstandigheden waarin de moeders en pups leven zijn schrijnend. De honden leven in vieze krakkemikkige hokken, vaak zonder enige medische zorg en aandacht. De moeders van de pups moeten zoveel nestjes werpen dat er geen tijd meer is om te herstellen van zware bevallingen. Voor meer informatie over de malafide hondenhandel verwijzen wij u naar het rapport ‘De puppydossiers’ van het IFAW.
Alles over de aanschaf van een hond vindt u op de website van het Landelijke InformatieCentrum Gezelschapsdieren (LICG). Bij de aanschaf van een puppy is het met name raadzaam de puppy-checklist te gebruiken.
Waarom rashonden fokken?
De Raad van Beheer heeft in haar doelstelling ‘het behouden en verbeteren van hondenrassen’ staan. Dat is wat vreemd, want hoe kun je iets verbeteren, terwijl je het wilt behouden? In de praktijk blijkt dat van het behoud weinig terecht komt; de oorspronkelijke Cavalier in de 17e eeuw ziet er heel anders uit dan de Cavalier zoals wij die kennen. Ook rassen als de Engelse Bulldog en Duitse herder zijn de afgelopen decennia veranderd, dit is vaak ten koste gegaan van de gezondheid.
Het uiterlijk van onze rashonden wordt bepaald door mode en smaak. Het hebben van een èchte rashond geeft mensen vaak een gevoel van status. Wat veel mensen niet weten is dat een èchte rashond geen garantie is op een gezonde hond. Eerder het tegendeel; het doorfokken op uiterlijke kenmerken creëert honden die vaak lijden aan diverse erfelijke aandoeningen. Rashonden fokken heeft tegenwoordig geen echt doel meer, de meeste honden worden niet meer ingezet voor specifieke doelen zoals het hoeden van schapen of de jacht. Het gaat er alleen nog om wat mensen “mooi” vinden.
Wat is het standpunt van Dier&Recht?
Dier&Recht is van mening dat de honden die (zeer) slecht scoren in de RashondenWijzer niet meer gefokt moeten worden. Veel van deze hondenrassen zijn genetisch zo ziek dat maatregelen vaak niet meer helpen. Het toelaten van een nieuw (niet zuiver) ras binnen een bestaand ras is de enige remedie. Door binnen één ras nieuw bloed te introduceren wordt de genetische variatie groter en de kans op erfelijke aandoeningen (in de regel) minder. Ook dienen de ras standaarden, de voorschriften voor het uiterlijk van dieren, afgeschaft te worden of tenminste te worden aangepast; niet het uiterlijk maar de gezondheid van de hond dient hierbij centraal te staan. Waarom doormodderen met een hond zoals de Cavalier en niet van voren af aan beginnen? Een Cavalier versie 2.0. zonder alle ziekten? Bij hondenrassen die nog wel te redden zijn, moet serieus en daadkrachtig ingegrepen worden, in het bijzonder door alleen stambomen te verstrekken aan fokkers die gezonde honden fokken.
Waar baseert Dier&Recht zich op?
De ernst en behandelbaarheid van de verschillende aandoeningen werd vastgesteld door de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht. De prevalentie, het voorkomen van de ziekte, is gebaseerd op een onderzoek waarbij gebruik werd gemaakt van 168 wetenschappelijke bronnen.
Is de Nederlandse situatie niet anders dan de buitenlandse?
Voor de RashondenWijzer is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van Nederlandse bronnen, zoals de gezondheidsinventarisaties van de Raad van Beheer. Indien deze niet of nauwelijks beschikbaar waren is eveneens gebruik gemaakt van buitenlandse bronnen. De buitenlandse bronnen die gebruikt zijn betreffen allemaal internationaal onderzoek.
In de praktijk blijken erfelijke aandoeningen zich internationaal te verspreiden. Dit komt omdat in Nederland over het algemeen dezelfde rasstandaarden (eisen aan het uiterlijk van de hond) worden gehanteerd als in het buitenland. Deze rasstandaarden gaan gepaard met specifieke erfelijke aandoeningen. Uit literatuuronderzoek blijkt dat binnen- en buitenlandse rapporten elkaar onderschrijven en bevestigen.
Let op: Wel is het mogelijk dat de prevalentie (het voorkomen van een erfelijke aandoening) in Nederland enigszins afwijkt van de prevalentie in het buitenland. Het is daarom mogelijk dat de scores voor prevalentie, bij nieuw onderzoek of nieuwe inzichten, zullen veranderen. De scores voor de ernst en behandelbaarheid zullen in alle landen gelijk zijn.
Wanneer u ervan overtuigd bent dat de prevalentie (het voorkomen van een erfelijke aandoening) niet overeenkomt met de praktijk in Nederland, willen wij u vragen uw argumenten te voorzien van wetenschappelijk onderzoek of een gezondheidsinventarisatie en te sturen aan info(at)dierenrecht.org. Wij zullen deze dan in behandeling nemen.
Waarom is er niet meer Nederlands onderzoek?
De verantwoordelijkheid voor het fokken van rashonden ligt bij fokkers, rashondenverenigingen en de Raad van Beheer voor de Kynologie. Tot 2003 zijn in opdracht van de Raad van Beheer zeer veel gezondheidsinventarisaties gemaakt van rashonden. Hiervan is in de RashondenWijzer optimaal gebruikgemaakt. Na die datum werd het onderzoek in opdracht van de Raad van Beheer echter gestaakt, waardoor van een groot aantal hondenrassen in Nederland geen inventarisatie beschikbaar is. Hierdoor is de RashondenWijzer bij bepaalde aandoeningen afhankelijk van onderzoek uit het buitenland.
Hoe komt de berekening van de prevalentie tot stand?
Het is voor een koper van een rashond natuurlijk zeer belangrijk om te weten hoe groot de kans is op één of meer erfelijke aandoeningen. De RashondenWijzer geeft een zo goed mogelijke schatting, primair gebaseerd op Nederlands onderzoek. Is dat er niet, dan is de schatting gebaseerd op gerenommeerd buitenlands onderzoek. Zijn er geen betrouwbare percentages bekend, maar is het duidelijk dat een ziekte vaak voorkomt, dan wordt dit onderzoek ingedeeld in de categorie met score 1: er is sprake van een verhoogde kans op de ziekte.
Hoe komt het koopadvies tot stand?
Als een hondenras bijvoorbeeld vijf aandoeningen heeft, dan worden:
1. de ernst van de ziekte en behandelbaarheid per aandoening bepaald
2. de prevalentie per aandoening
3. op basis van punt 1 en 2 wordt per aandoening een score vastgesteld
4. van de vijf aandoeningen worden de scores opgeteld
5. vervolgens wordt er bepaald binnen welke categorie de score valt:
- weinig bezwaren bekend score t/m 5
- twijfelachtig score t/m 20
- af te raden score t/m 40
- zeer af te raden score boven 40
Deze indeling is arbitrair en eigenlijk te positief. Volgens deskundigen zouden hondenrassen met een score van > 8 niet meer gefokt moeten worden, maar dan blijft er vrijwel niets over. Een score van 8 staat voor één aandoening, die ernstig is (score 1), die slecht behandelbaar is (score 1) en die zeer vaak voorkomt (score 4). Zie voor verdere informatie over het koopadvies de Verantwoording.
Niet-rashonden kunnen toch ook ziek worden?
Zeker, ook gewone honden kunnen ziek worden. Maar bij niet zuivere rashonden (bastaards en kruisingen) is (logischerwijs) veel minder sprake van inteelt en dus van erfelijke aandoeningen. Niet-rashonden leven langer, zijn gezonder, vitaler en hebben meer levenslust. Zowel de aanschafkosten als de dierenartskosten zijn over het algemeen een stuk lager. Natuurlijk kunnen ook bastaardhonden een erfelijke aandoening krijgen, maar die kans is een stuk kleiner.
Hoe zit het dan met broodfokkers en malafide hondenhandelaren?
De wereld zit helaas vol met broodfokkers- en malafide hondenhandelaren die dierenwelzijn volstrekt onbelangrijk vinden en handelen uit winstbejag. Of u nu een bastaard of rashond aanschaft, u dient als koper altijd op uw hoede te zijn voor zogenaamde broodfokkers. Bij broodfokkers worden fokteven en pups onder schrijnende omstandigheden gehouden. De honden leven vaak in vieze krakkemikkige hokken, vaak zonder enige medische zorg en aandacht. De fokteven moeten zoveel nestjes werpen dat er geen tijd meer is om te herstellen met ziekte en sterfte als gevolg. Daarnaast raden wij u aan te vragen naar herkomstpapieren en inentingen, er zijn namelijk handelaren die op grote schaal pups uit het buitenland halen, waarbij eveneens vaak weinig controle is op gezondheid- en welzijnsomstandigheden. Voor meer informatie over de malafide hondenhandel verwijzen wij u naar het rapport ‘De puppydossiers’ van het IFAW.
De puppy-checklist verteld u waar u als koper op moet letten en hoe broodfokkers te herkennen zijn! Alles over de aanschaf van een hond vindt u op de website van het Landelijke InformatieCentrum Gezelschapsdieren (LICG).
Kan ik 100% vertrouwen op de informatie die de RashondenWijzer geeft?
De RashondenWijzer geeft een goede indicatie. Het kan zijn dat door nieuw vergaarde kennis conclusies veranderen, maar het zal niet gauw gebeuren dat een negatief koopadvies ineens positief wordt. De RashondenWijzer geeft zo goed mogelijk de huidige stand van onze kennis weer. Vergissingen zijn nooit uit te sluiten en worden hersteld indien hiertoe aanleiding is. De database is zo opgezet dat verbeteringen snel door te voeren zijn. De RashondenWijzer is a work in progress! Ook maakt de RashondenWijzer gebruik van buitenlandse bronnen; die in sommige gevallen wellicht kunnen afwijken van de Nederlandse situatie.
Ik zie mijn hond er niet bij
In totaal zijn er meer dan 300 erkende hondenrassen in Nederland. Voor de RashondenWijzer werden de 82 hondenrassen uitgezocht die het meeste verkocht worden in Nederland. Wilt u meer weten over een hondenras die niet in de RashondenWijzer voorkomt, neem dan via e-mail contact met ons op: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. . Heeft u een hond die niet voorkomt kunt u die kunt u die hier opsturen.
Ik kan een erfelijke aandoening niet vinden
Om een aandoening te vinden, dient u de naam van de ziekte in het zoekvenster te typen. U kunt ook selecteren op een categorie met aandoeningen, zoals de categorie “hart en bloedvaten”. Heeft u een hond met een erfelijke aandoening die niet in de RashondenWijzer staat vul dan onze enquête in.
Mijn rashond is helemaal niet ziek
RashondenWijzer geeft risico weer
Wanneer de RashondenWijzer bij uw rashond erfelijke aandoeningen vermeldt, betekent dit dat er in het algemeen een verhoogde kans is op deze erfelijke aandoeningen. Het betekent echter niet dat uw rashond deze aandoening per definitie heeft of zal krijgen. Vergelijk het met de opmerking: “mijn opa heeft zijn hele leven sigaretten gerookt en werd 90 jaar, dus roken is helemaal niet ongezond”. Zeker, er zijn rokers die oud worden, maar er zijn er gemiddeld veel meer die vroegtijdig overlijden. Tot de eerste groep behoren de gelukvogels, de tweede groep heeft een groot risico genomen door te gaan roken. De RashondenWijzer geeft alleen de risico’s op (ernstige) erfelijke aandoeningen aan als u een hond van een specifiek hondenras koopt. U bepaalt voor uw hond of u de risico’s aanvaardbaar vindt.
Prevalentie erfelijke aandoening
Wanneer u bij uw rashond op ‘score’ klikt krijgt u o.a. meer informatie over de prevalentie (het voorkomen) van alle erfelijke aandoeningen. Wanneer de prevalentie een 4 scoort (de hoogste score) betekent dat meer dan 10% van de honden deze aandoening heeft – of betreft het volgens de CIDD een belangrijke aandoening. Wanneer de prevalentie een 2 scoort betekent dit dat meer dan 1% en minder dan 10% van de rashonden deze aandoening heeft – of heeft de aandoening volgens de CIDD een hogere incidentie. Wanneer de prevalentie een 0 scoort betekent dat minder dan 1% van de rashonden deze aandoening heeft, maar dan alsnog is er sprake van een risico. Wanneer een aandoening dus vaak voorkomt (1-10%) zijn er alsnog vele honden (90 tot 99%) die deze aandoeningen niet hebben. Deskundigen vinden voor veel aandoeningen een score van meer dan 1% al vaak onacceptabel en meer dan 5% volstrekt onacceptabel.
Rashondenfokkers
Er zijn rashondenfokkers die een gericht fokbeleid voeren en hierbij rekening houden met de gezondheid van het dier (erfelijke aandoeningen). De kans op erfelijke aandoeningen zal bij deze rashonden lager kunnen zijn dan vermeld op de RashondenWijzer. Er zijn ook fokkers die alleen fokken op het uiterlijk en de gezondheid onbelangrijk vinden. Het risico op erfelijke aandoeningen zal bij deze rashonden hoger kunnen zijn dan vermeld op de RashondenWijzer.
Herkennen erfelijke aandoening
Daarnaast is het vaak moeilijk om erfelijke aandoeningen te herkennen; hondenbezitters maar soms ook dierenartsen zien niet altijd dat een hond ziek is of een erfelijke aandoening heeft. Vele klachten worden vaak niet geassocieerd met een erfelijke aandoening. Bij honden valt bijvoorbeeld moeilijk te herkennen dat ze lijden aan Syringomyelie. De symptomen (b.v. krabben aan de oren) worden vaak verkeerd geïnterpreteerd; mensen denken dat hun hond last heeft van de oren. Ook worden chronische hart- of ademhalingsproblemen niet herkend; bepaalde symptomen worden als normaal, of zelfs als leuk ervaren (denk aan het knorren van een Engelse Bulldog). De honden zijn ziek, ervaren stress of hebben zelfs pijn, maar het wordt niet opgemerkt.
Ik ben het niet eens met de inhoud van de RashondenWijzer
Stuur een e-mail naar This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. , voorzien van uw argumenten en liefst ook voorzien van een (wetenschappelijke) onderbouwing. Houdt u er svp rekening mee dat een (goede) ervaring met één of enkele honden niet hoeft te betekenen dat er geen verhoogde kans op ziekte is bij dit specifieke ras.
Ziektekostenverzekering
Een ziektekostenverzekering voor uw hond dekt onverwachte medische kosten. De premies kunnen afhankelijk van het hondenras erg variëren. De kosten van behandeling van erfelijke aandoeningen worden door verzekeraars vaak uitgesloten. Lees daarom de polisvoorwaarden!
Waar kan ik de onderzoeken vinden die ten grondslag liggen aan de Rashondenwijzer?
Op de website van de RashondenWijzer staan onder het menu ‘Verantwoording’ gegevens over de onderzoeken die gedaan zijn door de verschillende onderzoeksbureaus.
Steun ons
Stichting Dier&Recht, de samensteller van de RashondenWijzer, is een onafhankelijke organisatie die niet gebonden is aan commerciële of belangenorganisaties.
Stichting Dier&Recht krijgt haar inkomsten alleen van donateurs en van andere dierenbeschermingsorganisaties. Ook werken veel vrijwilligers mee aan dit project. Het RashondenWijzer-project doet een grote aanslag op de financiële middelen van Dier&Recht. Uw bijdrage is daarom zeer welkom! Met uw hulp kunnen we ons werk voor dieren voortzetten.
